عدل ایرانیان
خانه درباره ما درخواست مشاوره حقوقی خدمات حقوقی حوزه‌های تخصصی تیم حقوقی مجلات تماس با ما پرسش و پاسخ حقوقی قوانین و مقررات حریم خصوصی تماس: 021-47783000
خانه/ خدمات حقوقی/ قانون کار و دعاوی کارگری

قانون کار و دعاوی کارگری؛ حقوق کارگر و کارفرما

لوگوی عدل ایرانیان عدل ایرانیان | 1405-07-15
قانون کار و دعاوی کارگری؛ حقوق کارگر و کارفرما

در این بخش با حقوق کارگر در قانون کار، محاسبه سنوات و عیدی، اخراج غیرقانونی، بیمه بیکاری، مراحل شکایت از کارفرما در اداره کار و دعاوی تأمین اجتماعی آشنا می‌شوید. وکلای اداره کار عدل ایرانیان هم از کارگران و هم از کارفرمایان در هیئت‌های تشخیص و حل اختلاف دفاع می‌کنند.


قانون کار شامل چه کسانی می‌شود؟

قانون کار جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۳۶۹) رابطه همه کارگرانی را که در برابر دریافت مزد به درخواست کارفرما کار می‌کنند تنظیم می‌کند. کارکنان رسمی دولت تابع قوانین استخدامی خود هستند و اختلافات آن‌ها در دیوان عدالت اداری بررسی می‌شود، اما کارکنان قراردادی بسیاری از شرکت‌ها و مؤسسات خصوصی مشمول قانون کار هستند. شناخت این قانون برای کارفرما هم ضروری است، چون بیشتر شکایات کارگری به دلیل تنظیم نکردن قرارداد کتبی یا پرداخت نکردن کامل مزایا به ضرر کارفرما تمام می‌شود.

مهم‌ترین حقوق مالی کارگر

حق قانونیمبنای قانونیمیزان یا شرط
حق سنواتماده ۲۴ قانون کاربه ازای هر سال سابقه، یک ماه آخرین حقوق در پایان قرارداد
عیدی و پاداشقانون عیدی و پاداش سالانهمعادل ۶۰ روز مزد، حداکثر ۹۰ روز حداقل مزد قانونی
مرخصی استحقاقیماده ۶۴ قانون کاریک ماه در سال (۲۶ روز کاری) با استفاده از مزد
اضافه‌کاریماده ۵۹ قانون کار۴۰ درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی
حق بیمهقانون تأمین اجتماعیکسر سهم کارگر و پرداخت سهم کارفرما به سازمان تأمین اجتماعی
بیمه بیکاریقانون بیمه بیکاریبیکاری غیرارادی و داشتن حداقل سابقه پرداخت حق بیمه

ارقام حداقل مزد و حق مسکن و اولاد هر سال توسط شورای عالی کار اعلام می‌شود؛ بنابراین محاسبه دقیق مطالبات باید بر اساس مصوبه همان سال انجام شود.

اخراج کارگر؛ قانونی یا غیرقانونی؟

طبق ماده ۲۷ قانون کار، کارفرما فقط در صورت قصور کارگر در انجام وظایف یا نقض آیین‌نامه انضباطی کارگاه، آن هم پس از اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار (یا هیئت تشخیص)، می‌تواند قرارداد را فسخ کند و در این حالت باید حق سنوات بپردازد. اخراج بدون رعایت این تشریفات غیرقانونی است و کارگر می‌تواند بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بیکاری را مطالبه کند. در قراردادهای موقت، پایان مدت قرارداد به معنای اخراج نیست، ولی پرداخت مطالبات پایان کار الزامی است.

مراحل شکایت از کارفرما در اداره کار

اینفوگرافیک مراحل شکایت از کارفرما در اداره کار
مراحل رسیدگی به شکایت کارگری
مرحلهمرجعمهلت یا نکته
ثبت دادخواستسامانه جامع روابط کارثبت آنلاین شکایت و دریافت کد پیگیری
سازششورای سازش / کارشناس اداره کاردر صورت توافق، صورت‌جلسه سازش تنظیم می‌شود
رسیدگی بدویهیئت تشخیصرأی پس از جلسه رسیدگی صادر می‌شود
تجدیدنظرهیئت حل اختلافاعتراض ظرف ۱۵ روز از ابلاغ رأی هیئت تشخیص
شکایت از رأی قطعیدیوان عدالت اداریفقط از جهت نقض قانون یا تخلف در رسیدگی

مدارک لازم برای شکایت کارگری

  • قرارداد کار یا هر سندی که رابطه کاری را ثابت کند (فیش حقوقی، کارت ورود و خروج، پیامک واریز حقوق).
  • سابقه بیمه از سامانه تأمین اجتماعی.
  • شهادت همکاران در صورت نبودن قرارداد کتبی.
  • نامه اخراج یا هر مدرکی که تاریخ قطع همکاری را نشان دهد.

دعاوی تأمین اجتماعی و بازنشستگی

اختلاف درباره سابقه بیمه، عدم پرداخت حق بیمه توسط کارفرما، بازنشستگی پیش از موعد و از کارافتادگی در هیئت‌های بدوی و تجدیدنظر تأمین اجتماعی رسیدگی می‌شود. راهنمای این دعاوی را در مقاله وکیل برای بازنشستگی تأمین اجتماعی بخوانید.

مقالات تخصصی قانون کار

مشاوره قانون کار و دعاوی کارگری با وکلای عدل ایرانیان

وکلای پایه یک دادگستری موسسه حقوقی عدل ایرانیان پرونده‌های قانون کار و دعاوی کارگری را از مرحله مشاوره و بررسی مدارک تا صدور و اجرای حکم پیگیری می‌کنند. برای دریافت مشاوره با شماره ۰۲۱-۴۷۷۸۳۰۰۰ تماس بگیرید یا از صفحه وکلای عدل ایرانیان وکیل متخصص را انتخاب کنید.

سوالات متداول درباره قانون کار

حق سنوات چگونه محاسبه می‌شود؟

به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر پرداخت می‌شود و برای کمتر از یک سال به نسبت محاسبه می‌شود.

اگر قرارداد کتبی نداشته باشم می‌توانم شکایت کنم؟

بله. رابطه کاری با هر دلیلی مانند فیش واریز حقوق، سابقه بیمه یا شهادت همکاران قابل اثبات است و نبودن قرارداد کتبی مانع شکایت نیست.

مهلت اعتراض به رأی هیئت تشخیص چقدر است؟

۱۵ روز از تاریخ ابلاغ رأی؛ اعتراض در هیئت حل اختلاف رسیدگی می‌شود و رأی آن قطعی است.

آیا کارگر قراردادی هم سنوات می‌گیرد؟

بله. در پایان هر قرارداد موقت، کارگر به نسبت مدت کار، حق سنوات دریافت می‌کند.

شکایت از رأی هیئت حل اختلاف کجا مطرح می‌شود؟

در دیوان عدالت اداری؛ دیوان فقط بررسی می‌کند که رأی مطابق قانون و با رعایت تشریفات صادر شده باشد.

whatsapp logo phone logo

مشاوره حقوقی رایگان