عدل ایرانیان
|
1405-07-15
در این بخش با حقوق کارگر در قانون کار، محاسبه سنوات و عیدی، اخراج غیرقانونی، بیمه بیکاری، مراحل شکایت از کارفرما در اداره کار و دعاوی تأمین اجتماعی آشنا میشوید. وکلای اداره کار عدل ایرانیان هم از کارگران و هم از کارفرمایان در هیئتهای تشخیص و حل اختلاف دفاع میکنند.
قانون کار جمهوری اسلامی ایران (مصوب ۱۳۶۹) رابطه همه کارگرانی را که در برابر دریافت مزد به درخواست کارفرما کار میکنند تنظیم میکند. کارکنان رسمی دولت تابع قوانین استخدامی خود هستند و اختلافات آنها در دیوان عدالت اداری بررسی میشود، اما کارکنان قراردادی بسیاری از شرکتها و مؤسسات خصوصی مشمول قانون کار هستند. شناخت این قانون برای کارفرما هم ضروری است، چون بیشتر شکایات کارگری به دلیل تنظیم نکردن قرارداد کتبی یا پرداخت نکردن کامل مزایا به ضرر کارفرما تمام میشود.
| حق قانونی | مبنای قانونی | میزان یا شرط |
|---|---|---|
| حق سنوات | ماده ۲۴ قانون کار | به ازای هر سال سابقه، یک ماه آخرین حقوق در پایان قرارداد |
| عیدی و پاداش | قانون عیدی و پاداش سالانه | معادل ۶۰ روز مزد، حداکثر ۹۰ روز حداقل مزد قانونی |
| مرخصی استحقاقی | ماده ۶۴ قانون کار | یک ماه در سال (۲۶ روز کاری) با استفاده از مزد |
| اضافهکاری | ماده ۵۹ قانون کار | ۴۰ درصد اضافه بر مزد هر ساعت کار عادی |
| حق بیمه | قانون تأمین اجتماعی | کسر سهم کارگر و پرداخت سهم کارفرما به سازمان تأمین اجتماعی |
| بیمه بیکاری | قانون بیمه بیکاری | بیکاری غیرارادی و داشتن حداقل سابقه پرداخت حق بیمه |
ارقام حداقل مزد و حق مسکن و اولاد هر سال توسط شورای عالی کار اعلام میشود؛ بنابراین محاسبه دقیق مطالبات باید بر اساس مصوبه همان سال انجام شود.
طبق ماده ۲۷ قانون کار، کارفرما فقط در صورت قصور کارگر در انجام وظایف یا نقض آییننامه انضباطی کارگاه، آن هم پس از اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار (یا هیئت تشخیص)، میتواند قرارداد را فسخ کند و در این حالت باید حق سنوات بپردازد. اخراج بدون رعایت این تشریفات غیرقانونی است و کارگر میتواند بازگشت به کار و پرداخت حقوق ایام بیکاری را مطالبه کند. در قراردادهای موقت، پایان مدت قرارداد به معنای اخراج نیست، ولی پرداخت مطالبات پایان کار الزامی است.

| مرحله | مرجع | مهلت یا نکته |
|---|---|---|
| ثبت دادخواست | سامانه جامع روابط کار | ثبت آنلاین شکایت و دریافت کد پیگیری |
| سازش | شورای سازش / کارشناس اداره کار | در صورت توافق، صورتجلسه سازش تنظیم میشود |
| رسیدگی بدوی | هیئت تشخیص | رأی پس از جلسه رسیدگی صادر میشود |
| تجدیدنظر | هیئت حل اختلاف | اعتراض ظرف ۱۵ روز از ابلاغ رأی هیئت تشخیص |
| شکایت از رأی قطعی | دیوان عدالت اداری | فقط از جهت نقض قانون یا تخلف در رسیدگی |
اختلاف درباره سابقه بیمه، عدم پرداخت حق بیمه توسط کارفرما، بازنشستگی پیش از موعد و از کارافتادگی در هیئتهای بدوی و تجدیدنظر تأمین اجتماعی رسیدگی میشود. راهنمای این دعاوی را در مقاله وکیل برای بازنشستگی تأمین اجتماعی بخوانید.
وکلای پایه یک دادگستری موسسه حقوقی عدل ایرانیان پروندههای قانون کار و دعاوی کارگری را از مرحله مشاوره و بررسی مدارک تا صدور و اجرای حکم پیگیری میکنند. برای دریافت مشاوره با شماره ۰۲۱-۴۷۷۸۳۰۰۰ تماس بگیرید یا از صفحه وکلای عدل ایرانیان وکیل متخصص را انتخاب کنید.
به ازای هر سال سابقه کار، معادل یک ماه آخرین حقوق کارگر پرداخت میشود و برای کمتر از یک سال به نسبت محاسبه میشود.
بله. رابطه کاری با هر دلیلی مانند فیش واریز حقوق، سابقه بیمه یا شهادت همکاران قابل اثبات است و نبودن قرارداد کتبی مانع شکایت نیست.
۱۵ روز از تاریخ ابلاغ رأی؛ اعتراض در هیئت حل اختلاف رسیدگی میشود و رأی آن قطعی است.
بله. در پایان هر قرارداد موقت، کارگر به نسبت مدت کار، حق سنوات دریافت میکند.
در دیوان عدالت اداری؛ دیوان فقط بررسی میکند که رأی مطابق قانون و با رعایت تشریفات صادر شده باشد.
مشاوره حقوقی رایگان
دستیار هوشمند عدل ایرانیان
پاسخ سریع به سوالات حقوقی شما